Saudi Pro League sau làn sóng ngôi sao: chất lượng và khán giả ra sao?

Chất lượng trên sân của Saudi Pro League tăng rõ sau làn sóng ngôi sao: Al-Hilal vô địch mùa 2023/24 với 96 điểm, bất bại; Al-Ahli vô địch AFC Champions League Elite hai mùa liền 2024/25 và 2025/26. Khán đài thì ngược lại, trung bình 9.339 người mỗi trận mùa 2022/23 rồi giảm còn 8.159 và 8.355 ở hai mùa sau.

Nói cách khác, tiền mua được cầu thủ và kết quả, nhưng chưa mua được thói quen đến sân. Phần dưới đi qua từng mặt: dòng ngôi sao đến thế nào, chất lượng thay đổi ra sao qua con số, và vì sao khán giả chưa đi theo.

Làn sóng ngôi sao bắt đầu thế nào

Mốc đầu tiên là tháng 1/2023, khi Cristiano Ronaldo gia nhập Al-Nassr. Mốc thứ hai lớn hơn: tháng 6/2023, Quỹ Đầu tư Công Ả Rập Xê Út (PIF) nắm 75% cổ phần của bốn CLB Al-Hilal, Al-Nassr, Al-Ittihad và Al-Ahli. Ngay mùa hè đó, Karim Benzema và N'Golo Kanté đến Al-Ittihad, Neymar đến Al-Hilal, Sadio Mané đến Al-Nassr, Riyad Mahrez và Roberto Firmino đến Al-Ahli.

Luật chơi cũng được nới để chứa những bản hợp đồng này. Mùa 2022/23, hạn ngạch ngoại binh tăng từ 7 lên 8. Mùa 2023/24, giải mở rộng từ 16 lên 18 đội. Mùa 2024/25, mỗi CLB được đăng ký 10 ngoại binh, gồm 8 cầu thủ không giới hạn tuổi và 2 cầu thủ dưới 21 tuổi khi ký hợp đồng, mỗi trận được dùng 8 người. Nhờ nguồn vốn nhà nước, Al-Hilal và các đội PIF nhanh chóng có quỹ lương ngang ngửa nhiều tên tuổi trong danh sách những CLB giàu nhất thế giới.

Chất lượng chuyên môn thay đổi qua từng mùa

Thước đo dễ thấy nhất là điểm số của nhà vô địch. Al-Ittihad vô địch mùa 2022/23 với 72 điểm trong giải 16 đội. Mùa sau, Al-Hilal của Jorge Jesus thắng 31, hòa 3, không thua trận nào, ghi 101 bàn và đạt 96 điểm. Cùng mùa, Ronaldo ghi 35 bàn, kỷ lục ghi bàn một mùa của giải.

Điều đáng chú ý hơn là độ cạnh tranh ở nhóm đầu tăng lên. Mùa 2025/26, Al-Hilal đi trọn 34 vòng bất bại (25 thắng, 9 hòa) nhưng chỉ về nhì với 84 điểm, vì Al-Nassr của Jorge Jesus giành 86 điểm. Đó là chức vô địch đầu tiên của Al-Nassr kể từ 2019 và là danh hiệu VĐQG đầu tiên của Ronaldo ở Ả Rập Xê Út, chốt bằng cú đúp trong trận thắng Damac 4-1 ngày 21/5/2026.

Khi so số liệu trước trận và cách thị trường đánh giá các trận Saudi trên các trang kèo nhà cái trực tuyến, bạn sẽ thấy nhóm bốn đội PIF gần như luôn được xếp cửa trên trước phần còn lại. Bảng dưới giải thích lý do: suốt bốn mùa, chức vô địch chưa rời khỏi nhóm này.

Một tín hiệu khác đến từ ngoài nhóm PIF. Mùa 2025/26, Julián Quiñones của Al-Qadsiah, CLB thuộc sở hữu của tập đoàn dầu khí Aramco, ghi 33 bàn sau 31 trận để giành Chiếc giày vàng, vượt cả Ronaldo. Al-Qadsiah cũng đứng thứ tư với 77 điểm. Khi có thêm một đội ngoài bốn CLB PIF đủ sức đua top, giải bớt cảm giác bốn đội đá với nhau và mười bốn đội làm nền.

Thước đo bên ngoài: châu Á và Club World Cup

Điểm số quốc nội có thể bị thổi phồng khi khoảng cách giàu nghèo trong giải quá lớn. Nên thước đo khách quan hơn là kết quả gặp đối thủ bên ngoài. Al-Ahli vô địch AFC Champions League Elite mùa 2024/25, thắng Kawasaki Frontale ở chung kết, rồi bảo vệ thành công mùa 2025/26 trước Machida Zelvia. Với hai danh hiệu đó, Ả Rập Xê Út nâng tổng số chức vô địch giải CLB số một châu Á lên 8, bằng Nhật Bản.

Ở FIFA Club World Cup 2025 tại Mỹ, Al-Hilal loại Manchester City 4-3 sau hiệp phụ ở vòng 16 đội. Một trận không chứng minh cả giải mạnh ngang Premier League, nhưng nó cho thấy đội hình hàng đầu của Saudi đã đủ sức thắng một đội top châu Âu trong một trận knock-out.

Khán giả: vì sao con số chưa tăng

Đây là mặt yếu nhất của dự án. Mùa 2022/23, trước khi phần lớn ngôi sao đến, tổng khán giả là 2.241.254 người, trung bình 9.339 người mỗi trận. Mùa 2023/24, tổng tăng lên gần 2,5 triệu nhờ thêm hai đội và nhiều trận hơn, nhưng trung bình giảm còn 8.159. Mùa 2024/25, tổng 2.556.572 người trong 306 trận, trung bình 8.355.

Tôi thấy ba nguyên nhân chính. Thứ nhất, việc mở rộng lên 18 đội kéo thêm các CLB nhỏ, sân nhỏ, khán giả ít, làm giảm bình quân. Thứ hai, sức hút tập trung vào vài đội: Al-Ahli có trung bình 24.370 người mỗi trận mùa 2023/24, trong khi nhiều đội khác chỉ vài nghìn. Thứ ba, ngôi sao không phải lúc nào cũng ra sân: Neymar dính chấn thương dây chằng ngay mùa đầu và rời Al-Hilal đầu năm 2025 sau rất ít trận. Khán giả mua vé để xem một cái tên, và khi cái tên đó vắng mặt, khán đài vơi theo.

Còn một yếu tố hạ tầng. Ả Rập Xê Út sẽ đăng cai World Cup 2034, nên nhiều sân đang được xây mới hoặc cải tạo. Theo tôi, tác động thật sự của hạ tầng mới lên số khán giả chỉ có thể đánh giá sau khi các sân này đi vào hoạt động.

Lịch thi đấu, bảng điểm và thống kê từng vòng của giải có tại trang lịch thi đấu và bảng xếp hạng VĐQG Ả Rập Xê Út, nơi bạn có thể tự đối chiếu xem trận nào của nhóm PIF kéo được đông khán giả.

Đánh giá: giải mạnh hơn ở đỉnh, chưa mạnh ở nền

Gộp các con số lại, Saudi Pro League sau ba năm rưỡi đầu tư đã thay đổi thật ở phần đỉnh. Top 4 mùa 2025/26 lần lượt là Al-Nassr 86 điểm, Al-Hilal 84, Al-Ahli 81 và Al-Qadsiah 77, và cả bốn đều thua không quá 4 trận cả mùa. Chất lượng đó đủ để thắng ở châu Á và gây bất ngờ trước châu Âu.

Phần nền thì chưa: khán giả trung bình dưới 8.400 người, khoảng cách lớn giữa nhóm đầu và nhóm cuối, và sức hút phụ thuộc vào vài cái tên. Khi tham khảo keonhacai.limo/ty-le-keo-nha-cai cho các trận giữa đội top và đội cuối bảng, mức chênh lệch lớn trong cách định giá chính là phản ánh khoảng cách này.

Làn sóng ngôi sao đã nâng chất lượng Saudi Pro League ở nhóm đầu, thể hiện qua mùa 96 điểm của Al-Hilal, hai chiếc cúp châu Á của Al-Ahli và trận thắng Man City. Nhưng khán giả trung bình mỗi trận chưa từng vượt lại mức 9.339 của mùa trước khi các ngôi sao đến.